Dla prezesów
Gdzie jest miejsce AI w rachunku zysków i strat producenta
To na serwisie producenci przemysłowi osiągają najlepsze marże. Mapa pozycji rachunku zysków i strat, na które wpływa wsparcie techniczne, oraz miejsc, w których AI może je poprawić.

Większość tego, co pisze się o AI w przemyśle, dotyczy hali produkcyjnej: systemów wizyjnych, konserwacji predykcyjnej, harmonogramowania. Mniej efektowna szansa pojawia się po wysyłce produktu, w godzinach, które producent poświęca na pomaganie innym w jego montażu i naprawie. To tam jest marża.
W skrócie
- To na serwisie producenci przemysłowi osiągają najlepsze marże: zarówno McKinsey, jak i Bain oceniają marże na rynku posprzedażnym znacznie wyżej niż na nowych urządzeniach.
- Wsparcie techniczne wpływa na siedem pozycji rachunku zysków i strat. Na dwie z nich przewodnik oddziałuje sam; pozostałe zależą od tego, co instalatorzy zrobią dalej.
- Wiarygodne zastosowanie AI jest tu konkretne: dostarczyć instalatorowi udokumentowaną odpowiedź, a pozostałe pytania przekazać człowiekowi.
Serwis to bardziej dochodowa część biznesu
Dwie duże firmy doradcze opublikowały dane o różnicy między tym, ile producenci zarabiają na nowych urządzeniach, a tym, ile zarabiają na serwisie po sprzedaży. Mierzą różne marże na różnych próbach, więc dwóch poniższych paneli nie można porównywać ze sobą. Każdy porównuje serwis z nowymi urządzeniami w ramach jednego badania.
Marża na serwisie a marża na nowych urządzeniach
Dwa badania, dwie różne miary marży. Porównujcie w obrębie każdego panelu, nie między nimi
Bain, marża brutto
McKinsey, marża EBIT
Ocena McKinsey z 2023 roku jest bardziej dosadna: marże na usługach posprzedażnych są niemal zawsze co najmniej dwukrotnie wyższe niż na nowych urządzeniach. Bain ustalił, że serwis stanowił już 22% przychodów w badanej próbie i w latach 2010–2013 rósł o 9% rocznie, wobec 5% w przypadku urządzeń.
Dla producenta sprzedającego przez dystrybutorów i instalatorów duża część „serwisu” wcale nie jest umową. To infolinia techniczna, inżynier serwisu terenowego, który rozwiązuje to, z czym instalator sobie nie poradził, i roszczenie gwarancyjne, gdy produkt został źle skonfigurowany. Te koszty bezpośrednio pomniejszają tę marżę.

Gdzie w rachunku zysków i strat mieści się wsparcie techniczne
Siedem pozycji w trzech częściach rachunku. Na dwie z nich przewodnik oddziałuje sam. W pozostałych pięciu efekt zależy od tego, co instalatorzy zrobią dalej.
Pozycje rachunku zysków i strat, na które wpływa wsparcie techniczne
Co przewodnik robi w każdej pozycji. Mapa, nie pomiar
Przychody
Umowy serwisowe i częściZależy od tego, co instalatorzy zrobią dalej
Instalator, który dostaje odpowiedź na obiekcie, może dokończyć zlecenie. Czy widać to w przychodach z części i umów serwisowych, musicie zmierzyć sami.
Sprzedaż nowych produktów przez instalatorówZależy od tego, co instalatorzy zrobią dalej
Instalatorzy polecają markę, która odpowiada. Opublikowany przewodnik odpowiada na udokumentowane pytania o każdej porze.
Koszt własny sprzedaży
Roszczenia gwarancyjne spowodowane montażemZależy od tego, co instalatorzy zrobią dalej
Przewodnik pokazuje instalatorowi waszą udokumentowaną kolejność czynności. Czy liczba roszczeń spada, trzeba zmierzyć.
Ponowne wizyty i części zwrócone bez stwierdzonej usterkiZależy od tego, co instalatorzy zrobią dalej
Przewodnik może przeprowadzić instalatora przez wasze udokumentowane czynności kontrolne, zanim część zostanie uznana za wadliwą.
Koszty operacyjne
Wynagrodzenia wsparcia technicznegoCo robi produkt
Na udokumentowane pytania można odpowiadać z opublikowanego przewodnika o każdej porze.
Czas inżynierów poświęcany na wsparcieCo robi produkt
Pytania przekazane człowiekowi trafiają do niego w tej samej rozmowie, z widocznymi wcześniejszymi wiadomościami.
SzkoleniaZależy od tego, co instalatorzy zrobią dalej
Procedurę omawianą na szkoleniu można później wysłać instalatorowi na obiekt.
Do czego AI naprawdę się tu przydaje
Najlepsze dowody dotyczące AI w pracy wsparcia pochodzą z badania 5 179 konsultantów obsługi klienta w jednej firmie, opublikowanego przez amerykańskie National Bureau of Economic Research. Według tego dokumentu roboczego asystent oparty na generatywnej AI zwiększył liczbę spraw rozwiązywanych w ciągu godziny średnio o 14%. Efekt skupił się na pracownikach początkujących i o niższych kwalifikacjach, których wyniki poprawiły się o 34%, przy minimalnym wpływie na najbardziej doświadczonych. Był to generatywny asystent pomagający konsultantom w firmie programistycznej, a nie przewodnik odpowiadający instalatorom.
Narzędzie nie przyspieszyło pracy ekspertów. Dało wszystkim pozostałym dostęp do tego, co eksperci wiedzieli.
Tę samą pracę wykonuje przewodnik dla sieci instalatorów: instalator, który nigdy nie montował tego modelu, dostaje odpowiedź, jakiej udzieliłby wasz najlepszy inżynier.
Szacunek McKinsey z 2023 roku, według którego generatywna AI mogłaby podnieść produktywność w obsłudze klienta o wartość odpowiadającą 30–45% kosztów tej funkcji, to wynik modelowania, a nie pomiar. To górna granica, do której można się odnosić w rozważaniach, a nie liczba do wpisania w budżet.
Co nadal wymaga ludzi
AI nie naprawi produktu, który zawodzi w eksploatacji, nie napisze dokumentacji, której nie macie, ani nie zastąpi inżyniera diagnozującego usterkę, której nikt wcześniej nie widział. W przypadku produktów krytycznych dla bezpieczeństwa i objętych regulacjami AI, która improwizuje odpowiedź, to obciążenie, a nie oszczędność; wyjaśnia to powiązany artykuł o deterministycznej i generatywnej AI.
Pytanie przydatne dla prezesa jest węższe niż „jaka jest nasza strategia AI”. Brzmi ono: ile godzin rocznie nasi ludzie poświęcają na powtarzanie tego, co już jest w naszych instrukcjach, i na co przeznaczyliby ten czas? Jak przełożyć te godziny na kwotę, pokazuje wyliczenie kosztów.
Źródła
- Winning in industrial serviceBain and Company, sierpień 2015 r. Badanie 45 europejskich producentów przemysłowych, 2014. Marża na nowych urządzeniach podana na wykresie 1 raportu.
- Industrial aftermarket services: growing the coreMcKinsey and Company, lipiec 2017 r.
- Aftermarket sales and service are vital to manufacturers’ strategiesMcKinsey and Company, marzec 2023 r.
- Generative AI at workBrynjolfsson, Li i Raymond, dokument roboczy National Bureau of Economic Research nr 31161, kwiecień 2023 r., wersja poprawiona: listopad 2023 r. Wersja opublikowana później w Quarterly Journal of Economics (2025) podaje 5 172 konsultantów i średni wzrost o 15%.
- The economic potential of generative AI: the next productivity frontierMcKinsey Global Institute, czerwiec 2023 r.
Pytania, które padają najczęściej
Jak producent może wykorzystać AI, aby poprawić zysk?
Najpewniejszym obszarem jest serwis, na którym producenci przemysłowi osiągają najlepsze marże i w którym duża część pracy polega na odpowiadaniu na udokumentowane pytania. AI, która prowadzi instalatorów przez kroki zatwierdzone przez producenta, może odpowiadać na udokumentowane pytania bez odrywania inżyniera od innej pracy. Wpływ na ponowne wizyty i roszczenia gwarancyjne jest prawdopodobny, ale trzeba go zmierzyć we własnej firmie.
Czy usługi posprzedażne są bardziej dochodowe niż nowe urządzenia?
Badania firm doradczych konsekwentnie to potwierdzają. McKinsey podał średnią marżę EBIT na poziomie 25% dla usług posprzedażnych wobec 10% dla nowych urządzeń w 30 branżach (2017). Bain ustalił, że serwis przynosił 39% marży brutto wobec 27% dla nowych urządzeń w badaniu 45 europejskich producentów przemysłowych (2015). Obie firmy stosują różne miary marży.
Co badania mówią o wpływie AI na produktywność obsługi klienta?
Badanie 5 179 konsultantów wsparcia opublikowane przez amerykańskie National Bureau of Economic Research wykazało, że asystent oparty na generatywnej AI zwiększył liczbę spraw rozwiązywanych w ciągu godziny średnio o 14%, a u najmniej doświadczonych konsultantów o 34%, przy niewielkim wpływie na najbardziej doświadczonych.


